#345: Hoe kom je de winter door?

Tijdens de wintermaanden is het donker en koud. Buiten is het kaal, leeg en vaak bewolkt. Gelukkig kunnen we kunnen soms genieten van een zonnetje als het vriest. Van lampjes in de straten, vrije dagen en kerstfilms. Of van borrels, feestjes of familiebijeenkomsten die op het programma staan. Eventueel komen Sint Maarten, Sinterklaas en kerst voorbij en wie geluk heeft kan misschien zelfs een dagje sneeuwballen gooien of hier en daar een rondje schaatsen. 

Niet iedereen echter vindt deze periode tussen november en maart even leuk. Veel mensen ervaren tijdens de winter een leeg gevoel of sombere gedachten. Er kan sprake zijn van vermoeidheid, weinig zin om iets te doen, en de vraag hoe lang het nog gaat duren komt regelmatig voorbij. Naar buiten gaan kan koud en nat zijn. Anderen hebben vakantie of doen allemaal leuke dingen waar je geen zin in hebt, en Home Alone is lang niet meer zo leuk als je had onthouden. Je hebt misschien helemaal geen zin in sociale verplichtingen, gezelligheid of de verwachtingen van goede voornemens die op 1 januari van start moeten gaan.

Belabberd

Één van de redenen waarom winters voor veel mensen -inclusief degenen die geen burnout hebben- zo belabberd aanvoelen is vanwege onrealistische verwachtingen die ons voor een groot deel door anderen zijn aangeleerd. Wij verwachten nostalgische gezelligheid, feestjes, romantiek, cadeau’s, liefde en zelfverbetering terwijl die dingen in werkelijkheid eigenlijk onmogelijk zijn.

Kijk maar eens naar de natuur. Daar zie je hoe de winter hoort te zijn. Veel dieren trekken zich terug. Sommige soorten houden een winterslaap en zijn dan drie maanden gewoonweg verdwenen. Anderen verschuilen zich onder de grond of tussen bomen en struiken. Er wordt vooral weinig gedaan en heel veel geslapen.

Dieren laten de winter doorgaans langzaam voorbij kabbelen en maken daarbij gebruik van hun vet- en voedselreserves die ze in de rest van het jaar hebben opgebouwd. Vrijwel geen enkel dier is actief tijdens de winter en er wordt ook niet aan voortplanting gedaan. Ook bomen en planten staan stil tijdens de winter. Er groeit en bloeit vrijwel niets. Veel soorten vegetatie zijn zelfs voor een groot deel dood.

In de natuur is het onmogelijk om tijdens de winter allerlei activiteit na te streven, druk bezig te zijn, of zaken te verbeteren. Dat hoeft dus ook helemaal niet en geen enkele plant- of diersoort doet dit. Elk dierlijk individu is volledig op zichzelf gericht en verwent zich met warmte en genoeg eten en drinken. De energie wordt geconserveerd en de buitenwereld mag het lekker zelf uitzoeken. Planten en bomen bieden geen blad of vruchten; die had je in de zomer maar moeten komen halen. Zij sparen hun krachten en zorgen net zoals de dieren alleen maar voor hun eigen behoeften.

Mensen

Alles wat wij mensen in de winter van onszelf verwachten is in de natuur totaal niet aan de orde. Één en ander wordt daar pas in de lente gedaan. In de lente komt alles tot leven. Dieren komen weer tevoorschijn, planten gaan weer groeien, bomen worden weer groen. Er is activiteit en voortplanting, er is zonkracht en genoeg te eten. Overal komt weer energie naar voren en er wordt gewerkt aan nesten, holen en andere woonplekken.

Zo hoort het, en het is dus bijzonder onnatuurlijk dat wij mensen verwachten dat de winter gezellig, sprankelend of productief moet zijn. Dat is hij niet, dat kan hij ook niet zijn en dat is helemaal prima. Je hóeft tijdens de winter dus niet gezellig te zijn. Je hóeft geen leuke dingen te doen en je hóeft al helemaal geen plannen te maken om vanaf 1 januari er eens stevig tegenaan te gaan. Je kan en mag gewoon helemaal aan jezelf denken, voor jezelf zorgen en de buitenwereld het gewoon lekker laten uitzoeken.

In de winter is het tijd om volledig voor jezelf te kiezen. Pak de dingen waarvan je kan genieten en doe ze extra vaak. Laat verplichtingen en verwachtingen achterwege. Hou een winterslaap; doe vaak aan dutjes, bankhangen en chillen. Laat je baas, klant, familie en andere aandachtstrekkers maar even wachten. Doe niets met tegenzin. Je winkeltje is dicht en in de lente ben je je pas weer open. Daar zal de rest van de wereld het gewoon maar mee moeten doen.

Verwen jezelf

Maak lekkere warme chocomel met slagroom voor jezelf of zet een kerstboom neer. Niet omdat het moet of omdat iedereen het doet maar alleen als je er zelf een warm gevoel van krijgt. Spreek alleen af met mensen die er net zo over denken als jij. Doe niet mee aan verplichte nummers. Hou je van cadeau’s? Koop iets voor jezelf. Hou je van lichtjes en kaarsjes? Zet je huis vol. Vind je het allemaal maar niks? Doe dan gewoon gewoon en dan ben je prima bezig.

Hou je van een wandeling in wind of sneeuw? Doe er twee. Heb je er een hekel aan? Ga lekker bij de kachel zitten. Heb je zin in gezelligheid en feestjes? Mooi! Wil je daar niets van weten? Nog mooier en misschien zelfs verstandiger ook, want je moet zuinig omgaan met je energie net zoals elke andere soort op aarde.

Verzeker jezelf er ook van dat je in januari absoluut niets hoeft te verbeteren of te veranderen. Goede voornemens midden in de winter zijn biologisch gezien onmogelijk. Als je iets aan jezelf wilt veranderen ga dan in de lente eens bekijken wat dat is en doe dat langzaam en rustig, zonder keiharde mijlpalen of doelen. Geen enkel dier doet dit soort dingen in de winter en jij dus ook niet.

Stilstand, saaiheid en verveling in de winter zijn natuurlijk en gezond. Ze zorgen voor het behouden van energie, het verwerken van emoties en het uitrusten totdat de lente er weer is. Zo hoort dat te gaan en daarvoor zijn wij als mensen gemaakt. Als iemand dus aan vraagt of je nog leuke dingen op het programma hebt staan dan zeg je: “nee, ik doe een winterslaap en dat kan ik je écht aanraden!”

Je komt de winter goed door als je je verwachtingen bijstelt, jezelf met rust laat en vooral verwent. Je hoeft niets, je mag alles, en je verplichtingen en verantwoordelijkheden mogen worden bijgesteld zodat jij zelf prioriteit één bent. Op nummer twee staan je gezin, familie of vrienden en de rest van de wereld moet maar even wachten tot de lente er weer is.

Heb je een burnout dan heb je sowieso al weinig energie, zijn leuke dingen vaak niet leuk meer en zijn kleine taken of uitdagingen meestal al zwaar. Dat je in de winter dan nog eens van alles en nog wat zou moeten is een onnodige gedachte. Je hoeft écht helemaal niets en dat is goed en gezond. Kies wat leuke, fijne, prettige dingen om te doen (bij voorkeur zo onzinnig mogelijk) en kabbel de winter door tot de lente er is.

Heb je zelf soortgelijke ervaringen of juist andere? Reageer op Instagram.